هنوز چندقدمی بیشتر از ورودی مرکز توزیع اقلام آموزشی مهدالرضا (ع) در کوهسنگی ۸ مشهد نگذشتهای که معلوم میشود قرار نیست خانوادهها با فضایی شبیه یک انبار کتاب و لباس روبهرو شوند. ورودی با گلآرایی و تصویر کودکانی که بهسوی حرم مطهر امام رضا (ع) میروند، رنگگرفته و کمی جلوتر، مدادرنگیهای بزرگ، شخصیتهای کودکانه و تصاویر شاد به استقبال نوآموزانی آمدهاند که بسیاری از آنها برای نخستینبار کیف یک سال آموزشی را روی دوش میاندازند.
صدای موسیقی شاد امامرضایی در فضای مرکز پیچیده است. کودکی دست مادرش را گرفته و به تصاویر روی دیوار نگاه میکند، یکی با کیف تازهاش مقابل قاب حرم ایستاده و دیگری هنوز لباس فرم زرشکیرنگش را درست نکرده که پدر تلفن همراه را بالا آورده تا نخستین عکس را ثبت کند. برای بچههایی که سال آینده باید پشت نیمکت کلاس اول بنشینند، این چند دقیقه شاید یکی از نخستین مواجهههای جدی با حالوهوای مدرسه رفتن باشد.
در گوشهای دیگر، دیوارها خودشان بخشی از فضای آموزشی شدهاند؛ آموزههای کوتاه و قابل فهمی همچون «بسمالله الرحمن الرحیم» و حدیث «السلام قبل الکلام» در قالب تصویر و رنگ، در ارتفاع دید کودکان قرار گرفتهاند. طراحی محیط به شکلی است که حتی زمانی که خانوادهها برای ثبتکردن نام کودکشان در سیستم ایستادهاند، چشم کودک با همان زبان تصویر، قصه و رنگی مواجه شود که قرار است در طول سال آموزشی همراه او باشد.
باوجود رفتوآمد مداوم خانوادهها، خبری از صفهای طولانی نیست. هر خانواده بر اساس زمانی که از پیش برایش پیامک شده، مراجعه میکند؛ مشخصات نوآموز بررسی میشود، کیف و محتویات آن تحویل داده میشود و در بخش بعد، کودک لباس فرم خود را دریافت میکند. مجموع این فرایند برای بیشتر خانوادههایی که هنگام تهیه این گزارش با آنها گفتوگو کردیم، تنها چند دقیقه زمان برد.
مریم بداغآبادی، مدیر الگوسازی و آموزش قرآن کریم آستان قدس رضوی، در همین فضای پررفتوآمد به خبرنگار ما میگوید: تا این مرحله بیش از ۱۲ هزار نوآموز در سامانه مهدالرضا (ع) ثبتنام کردهاند و توزیع اقلام از یکشنبه ۱۵ شهریور آغاز شده است.
او از یک بسته نسبتاً کامل برای یک سال آموزشی سخن میگوید؛ بستهای که فقط چند کتابدرسی نیست. کیف کولهپشتی، هفت جلد کتاب آموزشی، مدادرنگی، خمیربازی، جامدادی، دفتر نقاشی، دفتر ارتباطی و لباس فرم از جمله اقلامی است که برای هر نوآموز پیشبینی شده است.
بداغآبادی توضیح میدهد: «تلاش کردیم هر آنچه کودک طی یک سال تحصیلی به آن نیاز دارد، از قبل آماده شود تا خانواده در آغاز سال با دغدغه تهیه جداگانه این اقلام روبهرو نباشد.»
هر ۱۵ دقیقه، یک گروه تازه
نظم موجود در مرکز، تصادفی نیست. به گفته مدیر الگوسازی و آموزش قرآن آستان قدس رضوی، روزانه برای حدود هزار خانواده پیامک ارسال میشود و زمان مراجعه آنان از ساعت ۸ صبح تا ۱۳:۳۰، در بازههای کوتاه تنظیم شده است.
او میگوید خانوادهها تقریباً در گروههای ۴۵ نفره و با فاصلههای ۱۵ دقیقهای فراخوانده میشوند تا مراجعهکنندگان بهصورت پیوسته وارد مجموعه شوند، اقلام خود را تحویل بگیرند و بدون ایجاد ازدحام از مرکز خارج شوند.
همین زمانبندی را میشود در عمل هم دید
بداغآبادی میگوید: «خیلی از خانوادهها وقتی مراجعه میکنند، تصورشان این است که شاید چند ساعت در صف بمانند، اما وقتی میبینند کل فرایند در حدود پنج یا شش دقیقه انجام میشود، برایشان جالب است.»
چند دقیقه اضافه برای ساختن یک خاطره
بااینحال، برگزارکنندگان نخواستهاند حضور کودک در مرکز با تحویلگرفتن کیف تمام شود. در حیاط، دو فضای جداگانه برای عکاسی طراحی شده است؛ یک قاب با پرچم ایران و تصاویری از کودکان با پوشش اقوام مختلف ایرانی و قاب دیگری با تصویر حرم مطهر رضوی و شخصیتهای کودکانهای که گویی راهی زیارتاند.
این دونقطه، شاید شلوغترین قسمتهایی باشند که شلوغیشان دردسرساز نیست. کودکان بعد از پوشیدن لباس فرم، کیف تازه را روی دوش میاندازند و چنددقیقهای مقابل دوربین پدر و مادر میایستند. یکی دستش را روی سینه گذاشته، دیگری لبخند میزند و بعضیها هم هنوز نمیدانند باید به دوربین نگاه کنند یا به گنبد طلایی بزرگی که پشت سرشان قرار گرفته است.
اینطور که بداغآبادی میگوید، طراحی این بخشها تعمدی بوده است؛ مجموعه میخواسته نخستین مواجهه کودک با مهدالرضا (ع)، با حس شادی و خاطره همراه شود: «فضا را بر اساس ذائقه کودکانه آذینبندی کردیم؛ هم برای اینکه برای بچهها خوشایند باشد و هم از همان ابتدا با حالوهوایی که قرار است در مهدالرضا تجربه کنند، آشنا شوند.»
تعریف مهدالرضا را زیاد شنیده بودیم
در میان خانوادههایی که برای تحویل اقلام آمدهاند، یک عبارت بارها تکرار میشود: «تعریفش را شنیده بودیم.»
چند نفر از والدینی که با خبرنگار ما گفتوگو میکنند، میگویند پیش از ثبتنام، تجربه خانوادههای دیگر در انتخابشان نقش مهمی داشته است؛ از اقوامی که فرزندشان سال قبل در این کلاسها بوده تا همسایه و دوستی که از نوع برخورد مربیان و آموزشهای مجموعه گفته است.
یکی از مادران، درحالیکه کیف فرزندش را بررسی میکند، میگوید آنچه بیش از همه او را برای ثبتنام ترغیب کرده، ترکیب آموزشهای قرآنی با آموزشها و مهارتهای متناسب با سن کودک بوده است. مادر دیگری هم میگوید خانوادهاش از چند نفر درباره کلاسها پرسوجو کرده و تقریباً همه از تجربه حضور فرزندشان رضایت داشتهاند.
این برداشت خانوادهها با پیشینه آموزشی مهدالرضا (ع) هم همخوان است؛ این طرح طی سالهای فعالیت خود، آموزش قرآن به کودکان پیش از دبستان را با شیوههایی متناسب با دنیای کودک، از جمله قصه و بازی دنبال کرده است.
اما موضوع دیگری هم در صحبت والدین تکرار میشود؛ هزینه
چند خانواده میگویند در مقایسه با برخی مراکز دیگر، هزینه ثبتنام مهدالرضا (ع) برایشان مناسبتر بوده و وقتی مجموعه اقلام آموزشی تحویلی و برنامه یکساله را در کنار آن قرار دادهاند، تصمیمگیری برای ثبتنام فرزندشان آسانتر شده است. برای بعضی خانوادهها، همین موضوع یعنی امکان انتخاب یک محیط آموزشی مطلوب بدون آنکه هزینه آغاز دوره پیشدبستانی به نگرانی تازهای برای خانه تبدیل شود.
اینجا همه «پیش دویی» هستند
نوآموزانی که این روزها با کیفهای مهدالرضا (ع) از در مرکز بیرون میآیند، همگی پنج سال تمام دارند و در مقطع پیشدبستانی ۲، یعنی یک سال پیش از ورود به کلاس اول، آموزش خواهند دید.
بداغآبادی تأکید میکند: برنامه مهدالرضا (ع) برای همین گروه سنی طراحی شده است و امسال متولدین نیمه دوم سال ۱۳۹۹ و نیمه نخست سال ۱۴۰۰ مخاطبان دورهاند.
به گفته او، محتوای آموزشی نیز متناسب با توان شناختی و یادگیری کودک در همین سن طراحی شده تا مفاهیم دینی و قرآنی در کنار دیگر آموزشهای موردنیاز دوره پیشدبستانی، با زبانی قابلفهم برای کودک ارائه شود.
ثبتنام نیز هنوز به طور کامل بسته نشده است. بداغآبادی توضیح میدهد: در مراکزی که ظرفیت باقیمانده باشد، سامانه تا هفته نخست مهر باز خواهد ماند؛ فرصتی برای خانوادههایی که دیرتر از آغاز ثبتنام مطلع شدهاند، مشروط به آنکه در مرکز موردنظرشان ظرفیت خالی وجود داشته باشد.
او با اشاره به تجربه سالهای گذشته میگوید: معمولاً از نیمه شهریور تا هفتههای منتهی به آغاز سال تحصیلی نیز شمار قابلتوجهی به ثبتنامها اضافه میشود.
کیفی که فقط کیف نیست
در خروجی مرکز، کودکی با لباس فرم تازه از کنار مادرش میگذرد. کیف برای جثّه کوچکش کمی بزرگ به نظر میرسد؛ اما خودش اصرار دارد آن را روی دوشش نگه دارد. چند قدم آنطرفتر، خانواده دیگری هنوز مشغول گرفتن عکس است و موسیقی امامرضایی در پسزمینه ادامه دارد.
شاید تمام فرایند دریافت اقلام، همانطور که مسئولان میگویند، پنج یا شش دقیقه بیشتر طول نکشد؛ اما برای کودکی که یک سال دیگر دانشآموز کلاس اول خواهد شد، ماجرا به چند دقیقه خلاصه نمیشود.
این کیف قرار است ماهها همراهش باشد؛ با هفت کتابی که ورق خواهد زد، مدادرنگیهایی که کوتاهتر خواهند شد، خمیربازیهایی که شکل خواهند گرفت و دفترهایی که نخستین خطها و تصویرهایش روی آنها مینشیند؛ و شاید سالها بعد، از همه آن اقلام چیزی باقی نمانده باشد؛ جز همان عکسی که یک روز شهریوری، با لباس فرم و کیفی تازه، مقابل تصویر گنبد امام رضا (ع) گرفته شد.
نظر شما